Hố pit — ai cũng biết là phần âm dưới sàn tầng trệt để cabin thang máy dừng và bố trí giảm chấn (buffer). Vấn đề là thi công sai một lần, sửa lại tốn 15–20 triệu và mất 2–3 tuần tháo dỡ. Coffa lệch 15mm, chiều sâu thiếu 5cm, quên lỗ chờ cáp điện — mỗi lỗi đều phát sinh sau khi bê tông đã đóng cứng.
Bài này tập trung vào quy trình thi công cụ thể: kích thước đúng theo từng dòng thang, 6 bước bắt buộc từ đào đất đến nghiệm thu, và những lỗi phổ biến nhất trên thực tế. Phần khái niệm cơ bản về hố pit xem tại: Hố pit thang máy là gì — Khái niệm, kích thước và lưu ý khi xây dựng.
1. Kích thước hố pit theo từng dòng thang
Trước khi đào, cần xác định 2 thông số: chiều sâu pit và kích thước mặt bằng. Cả hai lấy từ bản vẽ kỹ thuật của đơn vị cung cấp thang — không tự suy từ kích thước hố thang. Các ngưỡng dưới đây áp dụng cho thang máy gia đình và thang tải khách nhỏ.
1.1 Chiều sâu pit — 4 ngưỡng cần biết
Chiều sâu pit ảnh hưởng trực tiếp đến chiều cao overhead (OH) tầng trên cùng cần thiết kế:
| Loại pit | Chiều sâu | OH yêu cầu | Điều kiện | Ghi chú |
|---|---|---|---|---|
Tiêu chuẩn | ≥1.000mm (khuyến nghị 1.400mm) | 4.000–4.200mm | Không ràng buộc thêm | Thiết kế hoàn toàn tiêu chuẩn |
Nông | 600mm–<1.000mm | ≥4.500mm | Ưu tiên chọn ≥800mm | Vẫn dùng được, OH phải bù |
Siêu nông | 150mm–<600mm | Tính theo dự án | Thiết kế đặc biệt | Tốc độ thang bị giới hạn |
Không hố pit | ~60mm | Tính theo dự án | Chỉ dòng trục vít | Tốc độ cực chậm, vận hành gây tiếng ồn lớn |
⚠️ Với pit <600mm: OH và cấu hình thang phải được tính toán riêng theo từng công trình — không áp dụng thông số tiêu chuẩn. Liên hệ Thiên Thành Phát để khảo sát trước khi thi công hoặc tham khảo thêm dòng thang máy không hố pit với thiết kế kích thước phi tiêu chuẩn.
1.2 Kích thước mặt bằng pit theo từng dòng
| Dòng thang | Tải trọng | Chiều sâu pit | Mác bê tông tối thiểu | Ghi chú |
|---|---|---|---|---|
HML350 / GL350 | 350 kg | 1.400mm | M250 | Nhà phố, hố thang nhỏ |
HML450 / GL450 | 450 kg | 1.400mm | M250 | Phổ biến nhất |
HML630 / GL630 | 630 kg | 1.400mm | M250 | Biệt thự lớn, tòa nhà nhỏ |
FJL350 / FJL450 / FJL630 | 350–630 kg | 1.400mm | M250–M300 | Tương đương HML/GL cùng tải |
ℹ️ Kích thước mặt bằng cụ thể (dài × rộng pit) lấy từ bản vẽ kỹ thuật Thiên Thành Phát theo từng model — liên hệ để nhận bản vẽ miễn phí trước khi thi công.
2. Quy trình thi công hố pit — 6 bước bắt buộc
Bước 1 — Đào đất và xử lý nền
Đào vượt chiều sâu pit tối thiểu 100–150mm để dành không gian cho lớp cát nền và bê tông lót và phần dày đáy. Ví dụ pit 1.400mm: đào xuống 1.750–1.800mm tính từ mặt sàn tầng trệt hoàn thiện.
- Dọn sạch đất mềm, đất hữu cơ ở đáy hố
- Đầm kỹ nền bằng máy đầm cóc — tối thiểu 3 lượt
- Lót cát vàng dày 100mm, tưới nước và đầm chặt lại
- Đổ bê tông lót (bê tông gầy B7.5–B10) dày 100mm làm phẳng đáy trước khi lắp coffa và đan sắt
⚠️ Lỗi phổ biến: bỏ qua bê tông lót — coffa bị lún, đáy pit nghiêng, ảnh hưởng kích thước thông thủy hố thang theo chiều đứng.
Bước 2 — Lắp coffa và cốt thép
Coffa hố pit cần giữ vuông hoặc hình chữ nhật chính xác — sai lệch >10mm ở bất kỳ cạnh nào sẽ khiến sau này thợ lắp đặt phải tỉa bê tông ảnh hưởng kết cấu pit.
- Dùng coffa gỗ ép hoặc coffa thép — không dùng coffa tre (co ngót khi ướt, mất hình dạng)
- Kiểm tra vuông góc 4 góc: đo 2 đường chéo — phải bằng nhau trong phạm vi ±3mm
- Chống coffa chắc chắn — áp lực bê tông đẩy ngang mạnh khi đổ
Một số công trình có thể vị diện tích đắt bị méo, cần tham khảo ý kiến tư vấn kích thước kĩ thuật từ chuyên gia.
Cốt thép tối thiểu cho thành và đáy pit:
- Thép chịu lực: Ø10–Ø12, khoảng cách 150–200mm, bố trí 2 lớp lưới vuông góc
- Lớp bảo vệ bê tông: 25–30mm — dùng con kê bê tông, không dùng đá cuội
- Móc neo góc: thép Ø10 uốn chữ L, neo vào tường hoặc móng nhà ≥200mm mỗi bên
- Sắt chờ đầu cột đặt sẵn theo đúng bản vẽ kỹ thuật Thiên Thành Phát trước khi đổ bê tông
- Ống chờ cáp điện: đặt ống nhựa tại vị trí theo bản vẽ điện — không để quên, nếu đường điện đi trong hố bắt buộc phải để phía sau hố thang. Điều này đặc biệt quan trọng, liên hệ đơn vị thang máy có chuyên môn để được hướng dẫn đúng kĩ thuật.
⚠️ Lấy bản vẽ kỹ thuật từ Thiên Thành Phát trước khi đặt cốt thép — vị trí lỗ chờ cáp khác nhau theo từng model thang.
Bước 3 — Đổ bê tông
Bê tông hố pit chịu lực và chống thấm nên yêu cầu cao hơn bê tông dân dụng thông thường:
- Mác tối thiểu M250 cho tải trọng ≤450kg, M300 cho 630kg
- Tỷ lệ nước/xi măng ≤0,50 — bê tông đặc chắc, ít lỗ rỗng
- Đổ và đầm dùi liên tục, không để mạch ngừng giữa đáy và thành — mạch ngừng là điểm thấm cố định khó xử lý về sau
- Đầm dùi đều, đặc biệt ở 4 góc và chân coffa
- Dưỡng ẩm tối thiểu 7 ngày: phủ bao tải, tưới nước 2 lần/ngày
Thi công mùa hè trên 35°C hoặc mùa mưa cần điều chỉnh phụ gia — tham khảo nhà cung cấp bê tông.
Bước 4 — Chống thấm
Chống thấm hố pit là hạng mục chuyên biệt, cần xử lý đúng vật liệu và phương pháp phù hợp với điều kiện nền đất, mực nước ngầm từng công trình.
Nguyên tắc kỹ thuật bắt buộc:
- Chống thấm từ ngoài vào (chống thấm âm) ưu tiên hơn chống thấm mặt trong
- Xử lý kỹ 4 mạch góc (giao đáy–thành) và mạch ngừng thi công nếu có — đây là vị trí thấm phổ biến nhất
- Mặt bê tông phải sạch, khô và không bong tróc trước khi thi công lớp chống thấm
- Test kín nước trước khi lấp đất: đổ nước vào hố pit, giữ 24 giờ, không rỉ mới đạt
ℹ️ Về lựa chọn vật liệu cụ thể (màng chống thấm, sơn Sika, bentonite, băng chương nở...): đây là chuyên môn của đơn vị chống thấm chuyên biệt. Tùy mực nước ngầm và đặc điểm đất nền tại từng công trình, giải pháp vật liệu sẽ khác nhau — nên tham khảo nhà thầu chống thấm có kinh nghiệm với hố thang tại địa phương.
Bước 5 — Hoàn thiện mặt trong
- Trát láng mặt trong bằng vữa xi măng mác 75–100, dày 15–20mm — không dùng vữa vôi
- Đánh nhẵn mặt đáy hố — không để xù xì gây khó vệ sinh định kỳ
- Mặt thành trong phải thẳng đứng và phẳng — kiểm tra bằng ni vô và thước 2m
- Tạo rãnh thoát nước nhỏ tại một góc đáy hố để tiện vệ sinh
Bước 6 — Nghiệm thu trước khi lắp thang
Trước khi đội lắp đặt đến, hố pit phải đạt toàn bộ 8 tiêu chí sau — thiếu một tiêu chí là chưa đủ điều kiện lắp:
| Hạng mục | Tiêu chí | Ghi chú |
|---|---|---|
Kích thước mặt bằng | Đúng bản vẽ ±10mm | Đo từ mặt trong hoàn thiện |
Chiều sâu pit | Đúng bản vẽ ±30mm | Tính từ mặt sàn tầng 1 hoàn thiện |
Độ thẳng đứng thành | Sai lệch ≤5mm/2m chiều cao | Dùng ni vô cạnh hoặc dây dọi |
Độ phẳng đáy | Sai lệch ≤3mm trên 1m² | Dùng thước 2m + nêm lá |
Bu lông anchor chờ | Đúng vị trí theo bản vẽ ±5mm | Chiều cao nhô ra đúng quy định |
Lỗ chờ cáp điện / ống kỹ thuật | Đúng vị trí, thông suốt | Đối chiếu bản vẽ điện của thang |
Chống thấm | Không rỉ sau test 24h | Ghi biên bản nghiệm thu |
Vệ sinh hố pit | Sạch, không còn coffa, gỗ, vật liệu thừa | — |
3. Lỗi thi công phổ biến và cách tránh
| Lỗi | Hậu quả | Cách tránh |
|---|---|---|
Hố pit không vuông góc — sai lệch >15mm | Khung ray lắp lệch, cabin rung lắc, cửa tầng không khít | Kiểm tra 2 đường chéo ngay khi lắp coffa — phải bằng nhau ±3mm |
Chiều sâu sai — đổ sàn bịt thiếu | Bu lông buffer bị chôn vùi hoặc không đủ hành trình an toàn | Căng dây mốc cao độ và kiểm tra lại trước khi đổ bê tông |
Bỏ qua bê tông lót đáy | Nước ngầm thấm qua đáy, cốt thép gỉ sét nhanh | Đổ bê tông lót dày ≥100mm trước khi lắp coffa và cốt thép |
Mạch ngừng bê tông giữa đáy và thành | Điểm thấm cố định — rất khó xử lý sau khi hoàn thiện | Đổ liên tục đáy + thành trong một lần hoặc xử lý mạch ngừng bằng băng chương nở |
Quên lỗ chờ cáp điện | Phải đục phá bê tông sau — nứt thành, phá vỡ lớp chống thấm | Đặt ống nhựa chờ theo bản vẽ điện Thiên Thành Phát trước khi đổ |
Bu lông anchor sai vị trí | Không lắp được đế thang — phải khoan thêm, yếu hơn đúc sẵn | Tham khảo bản vẽ Thiên Thành Phát, kiểm tra lại trước khi đổ |
4. Hố pit phù hợp với từng dòng thang Thiên Thành Phát
Mỗi dòng thang có yêu cầu kích thước mặt bằng và vị trí bu lông anchor riêng. Xem thông số kỹ thuật đầy đủ tại trang sản phẩm tương ứng:
Dòng thang máy kính: phù hợp biệt thự, nhà phố muốn thẩm mỹ cao, cabin kính toàn phần.
Dòng thang gia đình HML: phù hợp nhà phố 4–5 tầng, nhà ống, tối ưu chi phí.
Dòng thang FUJI (FJL350 / FJL450 / FJL630): yêu cầu hố pit tương tự dòng HML cùng tải trọng. Liên hệ Thiên Thành Phát để nhận bản vẽ kỹ thuật cụ thể theo model.
Cần bản vẽ kỹ thuật hố pit trước khi thi công?
Thiên Thành Phát cung cấp bản vẽ kỹ thuật hố pit miễn phí theo từng model thang — bao gồm kích thước mặt bằng, chiều sâu pit, vị trí bu lông anchor, lỗ chờ cáp điện và thông số coffa. Liên hệ để nhận bản vẽ và tư vấn trước khi đổ bê tông.
